Państwo: Tunezja

Tunezja (Tunis, Republika Tunezyjska - Al-Dżumhurija at-Tunisija) – państwo arabskie leżące w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią i Libią. W latach 1881-1956 r. pod protektoratem Francji. Od 12 listopada 1956 roku w ONZ, a od 1 października 1958 r. członek Ligi Państw Arabskich. Stolicą kraju jest Tunis, a inne większe miasta to: Safakis (Sfax), Ariana, Bizerta (Banzart), Kabis (Gabés), Susa (Sousse).

Położenie

Tunezja położona jest w Afryce Północnej i zajmuje powierzchnię wielkości połowy Polski. Wybrzeże Tunezji na północy i wschodzie opływa Morze Śródziemne. Północ kraju jest górzysta i gęsto zalesiona. Im dalej na południe, ukształtowanie terenu zmienia się w coraz bardziej płaskie i suche aż do obszaru szotów (słone jeziora, zazwyczaj wyschnięte) wyznaczających początek strefy saharyjskiej.

Klimat

Na wybrzeżu klimat śródziemnomorski - w okolicy Bizerty bardziej morski, wilgotny, przypominający np. Palermo, na wschodnim wybrzeżu bardziej suchy, z większymi amplitudami temperatur - dobowymi, rocznymi.

Ludność

Gęstość zaludnienia - 63,5 osób/km². Przyrost naturalny - 1,12%. Średnia długość życia - kobiety 77 lat, mężczyźni 72 lata Największą grupe etniczną w tunezji stanowią - Arabowie 97%, następnie Berberowie 1%, Europejczycy 1%, Żydzi i inni 1%. Wiodącą religią jest islam (sunnici) 98%, następnie chrześcijaństwo 1%, judaizm i inne 1%. Procent analfabetyzmu jest dosyć wysoki i wynosi - 29%. Obowiązujące języki - arabski - dialekt zachodni (urzędowy), francuski (handlowy).

Turystyka

Tunezja – wbrew pozorom – jest państwem o ciekawej florze i faunie. Na terenie tego kraju występują liczne gatunki zwierząt, zagrożone wymarciem. Większa część zalesionych terenów Tunezji jest objęta ochroną, i podzielona na siedem parków narodowych (Park narodowy Ichkeul, Park Narodowy Bu Hedma, Park Narodowy Boukornine,
Park Narodowy Szambi (Chambi), Park Narodowy Feidża (Feija), Park Narodowy Orbata, Park Narodowy Zagouan )
Tunezja wśród turystów słynie także z oaz znajdujących się na południu kraju, gdzie bujna roślinność ustępuje piaskom Sachary. Odpowiednio przygotowane pod względem turystycznym oazy są bardzo atrakcyjnymi obiektami dla turystów. Warte zwiedzania są także tunezyjskie tradycyjne targowiska, turysta na takim targu ma możliwość, a wręcz obowiązek negocjowania ceny z oferowane przez handlarzy produkty.

Zabytki i atrakcje turystyczne

Kartagina Nowe Miasto (łac. Karthago, późn. Carthago, fenickie Kart Hadaszt – QRT HDŠT, arab. قرطاج = Kartadż lub hebr. קרת חדשת) – starożytne miasto-państwo w północnej Afryce na wybrzeżu Morza Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Bardzo ważny ośrodek handlowy. Szczyt potęgi Kartagina osiągnęła w III w. p.n.e. W tym samym stuleciu wdała się w serię wojen z Rzymem, które zakończyły się zagładą miasta w 146 p.n.e. Po kilkudziesięciu latach Kartagina odrodziła się, jako rzymska kolonia. Po podboju Północnej Afryki przez Arabów w VII w. miasto zaczęło tracić na znaczeniu i w końcu opustoszało.

Z epoki punickiej zachowały się tylko nekropole z grobami szybowymi (figurki terakotowe, maski, amulety, naczynia ceramiczne) oraz kilka sarkofagów z portretami zmarłych. Odkryto również resztki tofetu z VIII w. p.n.e. (wiele urn z prochami dzieci oraz stele). Z rzymskiego miasta zachowały się ruiny budowli publicznych (teatr, odeon, cyrk, termy, amfiteatr). W podmiejskich willach odkopano mozaiki ze scenami mitologicznymi. Znaleziono też ruiny bazylik chrześcijańskich.

Dugga (fr. Dougga, z berb. Thugga - "pastwiska") - stanowisko archeologiczne w północnej Tunezji, w 1997 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W starożytności było to miasto punickie, następnie numidyjskie i rzymskie. Podupadło w okresie Bizancjum, ostatecznie opuszczone pod okupacją Wandalów.

o naszych czasów zachował się rozległy, zajmujący około 65 hektarów, kompleks ruin. Do najważniejszych zabytków zalicza się mauzoleum Atebana - wieża z piramidalnym zwieńczeniem (wzorowana na Mauzoleum w Halikarnasie). Na wieży znajduje się punicko-libijska inskrypcja z przełomu III i II wieku p.n.e. Z okresu rzymskiego pochodzą natomiast liczne mozaiki oraz ruiny domów mieszkalnych, świątyń (m. in. świątyni Junony Celestis z początku III wieku n.e.) i teatru, budowanych w mieszanym stylu grecko-punickim. Z czasów rzymskich pochodzą także łaźnie Licyniana oraz łuk triumfalny Septymiusza Sewera z III wieku n.e.

Al-Dżamm(arab. الجم, fr. El Jem) - miasto we wschodniej Tunezji, w Sahelu Tunezyjskim, w gubernatorstwie (wilajacie) Mahdija (Al-Mahdija). Około 18 tys. mieszkańców (2004). Miasto założone na ruinach rzymskiego Thysdrus w pobliżu dawnego miasta punickiego. W 689 było ono ośrodkiem antyarabskiego powstania Berberów.

 Warty zobaczenia jest przede wszystkim Amfiteatr zbudowany w latach 230-238 n.e., a jego pomysłodawcą najprawdopodobniej był cesarz Gordian I. Jest on najbardziej spektakularną rzymską budowlą w Afryce Północnej. Zachował się w lepszym stanie niż rzymskie Koloseum i jest trzecim co do wielkości amfiteatrem na świecie.

W Al-Dżamm znajdują się także ruiny mniejszego amfiteatru, wille rzymskie oraz muzeum z bogatą kolekcją mozaik.

Utyka -starożytne miasto, jedna z najstarszych kolonii fenickich założone około 1100 p.n.e., znajdujące się nad Morzem Śródziemnym, na wschód od Białego Przylądka. Współzawodniczyła jako osiedle kupieckie z Kartaginą. Utyka została przywrócona do Bizancjum w 534 r. n.e. W 698 roku miasto zniszczyli Arabowie. Do dziś przetrwały zabytki czasów rzymskich (146 p.n.e.-476) takie jak resztki portu handlowego i wojennego, murów obronnych czy amfiteatru (na ok. 20 tys. widzów). Są tu także pozostałości teatru, term i akweduktu.

Kuchnia

Kuchnia tunezyjska jest mieszaniną kuchni araskiej, tureckiej, i śródziemnomorskiej. Tunezyjczycy lubią ostre przyprawy, jeszcze bardziej od swoich arabskich sąsiadów. Jest to bodaj najbardziej pikantna kuchnia na świecie: pełna aromatów, kolorów i dojrzałych w słońcu warzyw i owoców. W Tunezji poświęca się wiele czasu na właściwe przygotowanie posiłku. Gotowane są one powoli, na małym ogniu. Tunezyjki nie używają półproduktów spożywczych. Korzystają tylko ze świeżych owoców i warzyw i mięs. A, jako że gospodynie rzadko korzystają z nowoczesnego sprzętu gospodarstwa domowego - same przetwarzają zakupione produkty. Podstawowym składnikiem kuchni tunezyjskiej jest harrisa, czyli bardzo ostra pasta z papryczek chilli, czosnku, soli i kminku. Tunezyjczycy dodają ją do duszonych potraw i sosów oraz maczają w niej chleb. Stanowi ona najpopularniejszą tunezyjską przystawkę. Charakterystyczną barwą tutejszych potraw jest czerwień, ponieważ składnikiem wielu dań są pomidory i czerwona papryka. W lecie zobaczyć można sznury suszonych warzyw, wywieszone na straganach czy w ogrodach.

W Tunezji tradycyjnie je się conajmniej 3 posiłki dziennie - ftour sbah (sniadanie), ftour (lancz) oraz asha (późny obiad). Jada się je łyżką lub palcami, pomagając sobie kawałkiem chleba. Narodowym daniem w Tunezji jest kuskus czyli kasza z przenicy. Najczęściej łączy się ją z mięsem i warzywami. W Tunezji chleb podaje się do prawie każdej potrawy, jest niezbędnym dopełnieniem posiłku, Boquette, czyli długie bułki pszenne, są podawane prawie do wszystkich dań. Będąc w Tunezji warto spróbować również tabouna, czyli tradycyjnego chleba Berberów.

Tunezyjczycy uwielbiają również mięso. Najcześciej spożywają grilowaną lub duszoną jagnięcinę. Jedzą także podroby, najczęściej w formie kebabu. Najpopularniejszymi mięsnymi potrawami w Tunezji jest mirmiz - duszona baranina z bobem, kefta - kulki mięsne przyprawione z ziołami oraz tadżin - serowy omlet z różnymi rodzajami mięsa. Z potraw z owoców morza na uwagę zasługuje poisson complet - kałamarnice podawane z frytkami, jajkiem i papryczkami oraz crevettes - smażone krewetki z czosnkiem i chlebem. Z ryb najcześciej je się barwenę, okonia i tuńczyka.

W tunezji wszyscy piją ciepłą herbate miętową - która w zimie ogrzewa, a w lecie orzeźwia. Napój ten podaje się również do pikantnych posiłków. Podawana jest w małych literatkach z prawdziwymi liści mięty i dużą ilością cukru. Nie mniej popularnym napojejm w Tunezji jest kawa po turecku lub arabsku z kardamonem. Jeśli chodzi o alkohole to można go dostać tylko w większych supermarketach i sklepach, blisko hoteli kupić mozna jedynie piwa. Warto spróbować tunezyjskiego wina różowego - Grisde Tunisie, Sidi Rais i Koudiat - oraz białej wódki figowej, zwanej boukha, daktylowego likieru Thibarine oraz sfermentowanego soku z palmy daktylowej - laghmi.